Strona główna
Wiadomości
  ogólne
Monety polskie
Monety
  kolekcjonerskie
Monety z Polską
  związane
Stany
  zachowania
Biblioteczka
Artykuły
Forum
Ogłoszenia
Linki
Autor
Sponsoring
Współpraca
Kontakt
 

          Co? Za co? Gdzie? i Za ile? Strona 1 [2]

KIEDY? ZA CO? GDZIE? i ZA ILE?

Spisane ze źródeł

Chcąc być bezpieczniejszym w drodze, zmowie [się] z myncarzem, aby za granicą oddano mi pieniądze moje za listem jego
NA TARGU

Jak to było w średniowieczu

Rozwój życia gospodarczego społeczeństw Europejskich w XIII i XIV wieku nieprzerwanie torował drogę nowym potrzebom w sferze obiegu pieniężnego. Zmuszał do reform, rozwoju techniki w mennicach.
Dobrze rozwinięty handel, przede wszystkim o zasięgu miejskim, regionalnym i międzynarodowym wprowadzał konieczność prowadzenia szczegółowej dokumentacji handlowej. Istniały całe przedsiębiorstwa zajmujące się kompleksową obsługą transakcji handlowych. Dokumentacja ta potrzebna była nie tylko dla stron ale chyba przede wszystkim dla urzędników skarbowych.
Transakcje te zapisywane w księgach miejskich są jednym z najlepszych źródeł dla poznania gospodarki średniowiecznej. Niestety pewna dowolność w zapisach, terminologii i mnogość systemów miar, powoduje, że nie zawsze dokumentacja ta jest dla obecnych badaczy w pełni zrozumiała.

PRZYKŁADOWE ZAROBKI

Zarobki i ceny podawane są w groszach, które dzieliły się na 2 półgrosze, 6 trzeciaków i na denary, których było w latach 1330 - 1380 16 a po 1380 18.
Krakowska grzywna srebra ważąca 197,68 grama dzieliła się na 48 groszy czyli 96 półgroszy, 288 trzeciaków i od 768 do 864 denarów. Równocześnie przy większych transakcjach używano liczenia na "kopy groszy" czyli po 60 groszy.
Dla terenów krzyżackich ceny podano w szelągach które dzieliły się na 12 fenigów
Krzyżacy w 1233 roku ustalili własną stopę menniczą opartą na grzywnie chełmińskiej ważącej 148,26 grama równej 36 groszom czyli 3/4 grzywny krakowskiej. Grzywna chełmińska dzieliła się na 60 szelągów czyli 720 fenigów.
Ponadto bardzo szeroko używano w rachunkach wiardunki i skojce. Wedle takiego rachunku grzywna dzieliła się na 4 wiardunki po 6 skojców (czyli 24 skojce). 1 skojec równał się 2 grosze lub 2,5 szeląga.
Dla wczesnego średniowiecza ceny podawane są w denarach i grzywnach. Ze względu na duże różnice w wartości i wagi jednostki te przeliczyłem na wagę srebra (w gramach lub kilogramach).

 

ROK

ZA CO?

GDZIE?

ZA ILE?

1350 robotnik sezonowy dziennie Śląsk 3 denary
1368 sztygar żupy tygodniowo Bochnia 12 groszy + deputaty
1368 zarządca żupy tygodniowo Bochnia 20 groszy + deputaty
1375 robotnik dziennie za koszenie łąk Warmia 2,5 szeląga
1375 dzienna płaca marynarza Gdańsk 2,5 szeląga
1396 partacz za wyprawienie małej skóry Kraków 3 półgrosze
1396 partacz za wyprawienie dużej skóry Kraków 6 półgroszy
1400 cieśla dziennie Gdańsk 4 szelągi
1404 żniwiarz za dzień pracy Czersk 1 grosz
1404 roczne uposażenie puszkarza miejskiego Lwów 180 groszy
1407 robotnik portowy dziennie Gdańsk 2,5 szeląga
1435 sekretarz miejski rocznie Kraków 672 grosze
1449 robotnik dziennie w dobrach biskupich z własnym wyżywieniem Legnica 2 grosze miśnieńskie
1450 żniwiarka za całodzienne wiązanie snopów Śląsk 3 grosze miśnieńskie
1450 rzeźnik za zarżnięcie wiepsza Śląsk 4 denary
1475 drwal dziennie, bez wyżywienia Śląsk 1,5 grosza

 

PRZYKŁADOWE CENY:


ŻYCIE CODZIENNE

ROK

ZA CO?

GDZIE?

ZA ILE?

1318 koń pod wierzch Wrocław 406 groszy
1350 owca Śląsk 2 grosze
1357 prosię Poznań 8 groszy
1358 słoniny połeć Lubin 8 groszy
1363 trzewików para Jawor 6 groszy
1363 butów z cholewami para Jawor 18 groszy
1385 koń roboczy Łowicz 144 grosze
1389 1 dąb Polska 144 grosze
1389 1 sosna Polska 12 grosze
1391 baran tłusty Kraków 11 groszy
1391 beczka Kraków 3 grosze
1395 piwa świdnickiego kwarta (ok 1 litra) Wrocław 3 denary
1396 szafranu funt Przemyśl 56 groszy
1396 pieprzu funt Tarnów 16 groszy
1396 cynamonu funt Kraków 2,5 grosza
1396 węgorzy kamień (ok 12 kg) Kraków 8 groszy
1396 skóra bydlęca duża Kraków 14 groszy
1396 wełny jesiennej kamień (około 12 kg.) Kraków 20 groszy
1396 wełny zimowej kamień (około 12 kg.) Kraków 16 groszy
ok. 1400 bawełny kamień (około 12 kg.) Kraków 84 grosze
ok. 1400 sukna miejscowej produkcji łokieć (58,5 cm.) Kraków 2-3 grosze
ok. 1400 nóż kuchenny Kraków 2,5 grosza
ok. 1400 wykonanie 1 podkowy Kraków 2 grosze
1403 krowa Łęczyca 24 grosze
1403 100 jaj Kraków 3 grosze
1403 60 garnków glinianych małych Kraków 5 groszy
1405 śledzi beczka Wiślica 72 grosze
1410 2 krowy mleczne Kalisz 96 groszy
1418 3 skóry bydlęce Warszawa 30 groszy
1419 30 serów Niepołomice 5 groszy
1438 sukna 180 łokci (łokieć 58,5 cm.) Warszawa 240 groszy
1440 wół roboczy Poznań 30 groszy
1444 koń pod wierzch Sanok 840 groszy
1447 piwa beczka (ok. 225 litrów) Jelcz 60 groszy
1447 imbiru funt Jelcz 17 groszy
1447 rodzynków 6 funtów Jelcz 16 groszy
1449 180 kurcząt Legnica 15 groszy
1449 pług Legnica 6 groszy
1458 sukna 13 łokci (1 łokieć 58,5 cm.) Przemyśl 60 groszy
1475 drewno opałowe - 1 wóz Polska 4 grosze

 


WYDARTE ZIEMI

ROK

ZA CO?

GDZIE?

ZA ILE?

1390 1 cetnar (54,5 kg.) cyny Kraków 450 groszy
1392 1 cetnar (54,5 kg.) miedzi miękkiej (czystej) Kraków 98 groszy
1392 1 cetnar (54,5 kg.) miedzi twardej (brąz) Kraków 192 groszy
1392 1 cetnar (54,5 kg.) żelaza Kraków 14 groszy
1405 1 cetnar (54,5 kg.) ołowiu na rynek wewnętrzny Kraków 40 groszy
1405 1 cetnar (54,5 kg.) ołowiu na eksport (na Węgry) Kraków 48 groszy
1455 1 cetnar (54,5 kg.) ołowiu Kraków 48 groszy
1463 1 cetnar (54,5 kg.) miedzi miękkiej (czystej) Kraków 157 groszy
1475 1 cetnar (54,5 kg.) cyny Kraków 420 groszy
1475 1 cetnar (54,5 kg.) cyny Lwów 270 groszy
1481 1 cetnar (54,5 kg.) ołowiu Kraków 60 groszy
1484 1 cetnar (54,5 kg.) miedzi miękkiej (czystej) Kraków 120 groszy
1490 1 cetnar (54,5 kg.) miedzi miękkiej (czystej) Kraków 276 groszy
1496 1 cetnar (54,5 kg.) ołowiu Kraków 68 groszy
ok. 1490 1 cetnar (54,5 kg.) żelaza Kraków od 24 do 30 groszy

Strona 1 [2]