Strona główna
Wiadomości
  ogólne
Monety polskie
Monety
  kolekcjonerskie
Monety z Polską
  związane
Stany
  zachowania
Biblioteczka
Artykuły
Forum
Ogłoszenia
Linki
Autor
Sponsoring
Współpraca
Kontakt
 

          <-Wstecz do spisu działu

Myślę, że na początek zacznę od spraw, o które kolekcjoner już nie musi się pytać, a stanowią one tylko małą zagadkę dla zwykłego "zbieracza obserwatora". Otóż, taki zbieracz przyglądając się różnym monetom (np. PRL'u) zauważy że niektóre z nich nie posiadają znaku mennicy lub/i są troszeczkę inne od pozostałych (przykłady przedstawię poniżej). Na pewno nie każdy jednak zdaje sobie sprawę dlaczego tak jest - nawet ja kiedyś się nad tym zastanawiałem. Odpowiedzi na to pytanie można udzielić tylko w przypadku gdy już wiemy co to jest ten znak menniczy i do czego on służy...

Dlatego też zacznę od początku, jeśli pozwolisz. Otóż monety miały wcześniej oznaczenia mennicze lub mincerskie niż datę roczną. Ułatwiało to w przypadku wykrycia nieprawidłowości wagi lub stopu monety odnaleźć sprawcę. Mincerze lub zarządcy mennic oznaczali się na monetach za pomocą liter, monogramów bądź też innych znaków. Z czasem zaczęto oznaczać mennice, natomiast monogramy i literki pozostały do dziś jako znaki projektantów monet, a nie mincerzy. Oznaczenia mennicze również były rozmaite. W Polsce oznaczano za pomocą monogramów mincerzy, zaś później za pomocą skrótu MW (często w wersji rosyjskojęzycznej BM lub MB). W okresie II RP zastosowano modny wówczas znaczek - przekreślona strzałka - który to był godłem herbu Kościesza, którym pieczętował się ówczesny dyrektor mennicy państwowej Pan Aleksandrowicz. Podobne znaczki stosuje mennica paryska (róg obfitości i pochodnia po bokach daty na monecie). Dla przykładu w Niemczech zaczęto oznaczać mennice literami ABCD... nie mającymi nic wspólnego z nazwą miasta, lecz wydajnością i wielkością mennicy. Największa (w Berlinie) ma symbol A, kolejne to B - Hanower; C - Frankfurt nad Menem; D - Monachium; E - Saksonia; F - Stuttgard; G - Karlsruhe; H - Darmstadt oraz I - Hamburg. W Polsce w roku 1965 powrócono do oznaczania mennicy literkami M/W ułożonymi jednak jedna nad drugą. Możesz zauważyć, że 2- i 5-złotówki z lat 1975-77 nie mają oznaczenia menniczego, a to dlatego, że były bite w Leningradzie w ramach "pomocy wzajemnej państw socjalistycznych", tylko, że w ramach tej pomocy Rosjanie zmniejszyli zawartość wysłanej do nich miedzi w tych monetach, a nadwyżki wchłonęła ich gospodarka. Stąd monety te mają inny odcień od poprzednich po dokładnym wyczyszczeniu (tzn. usunięciu tej delikatnej patyny). Niektóre monety PRL były bite w Kremnicy i też nie mają znaku mennicy (np. 10 gr 1974; 20 gr 1973; 50 gr 1975, 1976 i 1978; 1 zł 1975, 1976 i 1978; 20 zł Nowotko 1975 i 1976). Część monet zarówno na początku II RP jak i PRL była bita za granicą z powodu wojennych zniszczeń mennicy, która nie była w stanie wybić wystarczającej ilości monet na potrzeby kraju. Przykładem tego są także monet II Rzeczpospolitej czyli: 2 grosze 1934, 20 groszy 1923, 1 zł 1924, 2 zł 1924 wybite w men. Paryskiej oraz 2 zł 1925 w mennicy w Londynie.
To tylko taki króciutki skrót zawierający i tak nie wszystkie monety bite zagranicą i nie prezentujący ich znaków menniczych. Myślę jednak że w jakiś sposób wyjaśniający pewne fakty zwykłym zbieraczom i zaciekawiający do głębszej lektury np. "Vademecum kolekcjonera..." M. Kowalskiego lub przejrzenia ponownie Skorowidzu E. Kopickiego pod tym kątem...


Następną sprawą są nakłady monet... Tak, tak nakłady i to nie tych obiegowych nam współczesnych, do których dotarłem jako pierwszy, lecz monet starszych np. II RP (tylko o tych nieścisłościach mi wiadomo). Otóż, znów nasz "zbieracz obserwator" kupując kolejne katalogi i prenumerując Przegląd Numizmatyczny w pewnym momencie zaczyna porównywać dane i... natrafia na pewne rozbieżności dotyczące podawanych wielkości emisji poszczególnych monet! Rozbieżności te może zauważyć każdy, jednak dlaczego one powstały nie wie nikt. Dotyczą one monet 1 grosz 1923 (brąz);2 grosze 1934; 5 groszy 1925;20 groszy 1923; 1 zł 1924; 2 zł 1924 men. Paryż; 2 zł 1925  men.Londyn; 10 zł 1933 Traugutt; 5 zł 1938 Piłsudski . Zwykle natrafiamy na dane powtarzające się z 3 do 4 razy a potem znajdujemy publikację która mówi już nam zupełnie coś innego. Jak się dowiedziałem prawdziwe ilości emisji tych monet podaje Parchimowicz w swoim katalogu, ładnie tez zostały one przedstawione w katalogu FISCHERA, lecz ponieważ nie każdy posiada te katalogi postanowiłem przepisać interesujące nas informacje:

1 grosz 1923 (brąz) - 30 000 000 szt.
2 grosze 1934 - 9 350 000 szt.
5 groszy 1925 - 45 500 000 szt.
20 groszy 1923 - 150 000 000 szt.
1 zł 1924 - 16 000 000 szt.
2 zł 1924 (po lewej str. daty róg, po prawej pochodnia) -8 200 000
2 zł 1924 (po roku literka H) - 1 200 000 szt.
2 zł 1925  (po roku kropka) - 11 000 000 szt.
2 zł 1925  (bez kropki) - 5 200 000 szt.
10 zł 1933 Traugutt - 300 000 szt.
5 zł 1938 Piłsudski - 289 400 szt.

Co ważne, należy także pamiętać że na przykład srebrne jedno złotówki z lat 1924,1925 były wycofywane z obiegu już od 1932 roku dlatego też nie zawsze sam nakład stanowi o rzadkości monety...

Na koniec pozostawiłem sobie błahostkę, czyli sprostowanie do katalogu... Otóż, w "KATALOGU POPULARNYM MONET POLSKICH 2000" autorstwa A. Suchanka i A. Kurpiewskiego znalazłem mały, jednak istotny błąd dotyczący wstawienia złego awersu dla monety 2 zł Wstąpienie Polski do NATO 1999 r. (poz. VIII.34). Moneta ta już według objaśnień zawartych w moim katalogu dwójek powinna mieć awers a) a nie przydzielony jej omyłkowo b) - który występuje tylko na monetach wchodzących w skład cyklu "Zwierzęta świata".

awers b) - przydzielony omyłkowo awers a) - który faktycznie występuje na tej monecie
Niestety nie wiem czy ten błąd został skopiowany i występuje także w kolejnych wydaniach tegoż katalogu, ponieważ ich nie posiadam. Prosiłbym więc o sprawdzenie tego i poinformowanie mnie o tym.

Jeśli posiadasz informacje które się nadają do umieszczenia w tym dziale napisz do mnie - pamiętaj też że nie musisz opisywać i wyjaśniać pewnych spraw - ja sam postaram się Ci w tym pomóc w zamian za to że będę mógł o tym napisać na stronie...

 
"Wyjaśnienia" to odrębna część serwisu, w której znajdziesz: odpowiedzi na różne pytania, rozwiązania problemów numizmatycznych, sprostowania dotyczące katalogów i prac naukowych oraz wiele innych rzeczy wokół tej tematyki. Oczywiście jak zwykle masz prawo napisać do mnie jeśli chciałbyś mnie o coś zapytać, poinformować o czymś lub tylko zgłosić własne sugestie....
1.Artykuły
2. Oferty prywatnych kolekcjonerów
-->