Skup i wycena monet:
 
Strona główna
Wiadomości
  ogólne
Monety polskie
Monety
  kolekcjonerskie
Monety z Polską
  związane
Stany
  zachowania
Biblioteczka
Artykuły
Forum
Ogłoszenia
Linki
Autor
Sponsoring
Współpraca
Kontakt
 
          <-Wstecz do spisu działu

Królestwo Polskie podczas Powstania Listopadowego 

Powstanie listopadowe 1830-31, powstanie narodowe przeciw Rosji. Rozpoczęło się w nocy z 29 na 30 listopada 1830 r. Bezpośrednim powodem jego wybuchu była wieść o tym że car rosyjski zamierza wysłać wojsko polskie przeciw powstańcom belgijskim. Jednak główna przyczyna była osadzona o wiele głębiej - chodziło o sytuację wewnętrzną w Królestwie Polskim - wbrew konstytucji z 1815 roku wprowadzono w 1819 cenzurę prewencyjną (tzn. cenzurowanie druków przed ich opublikowaniem) i rozbudowano tajną policję. Do przyczyn wybuchu powstania można jeszcze dodać ucisk podatkowy, nie spełnianie obietnicy o połączeniu ziem zaboru rosyjskiego i represje polityczne. Powstanie przygotowane przez "spisek podchorążych" pod wodzą por. P. Wysockiego rozpoczęło się, w Warszawie, atakiem na główne ośrodki władzy. Atak ten spotkał się ze sporadycznym poparciem ludu warszawskiego i z równie żywiołową niechęcią elit politycznych i wojskowych. Dnia 5.12.1830 r. dyktatorem powstania został gen. J. Chłopacki, który przez cały czas szukał możliwości porozumienia się z carem Mikołajem. Mimo to jednak nie mógł się zgodzić na carskie żądanie bezwarunkowej kapitulacji. Dnia 25.01.1831 r. sejm uchwalił akt detronizacji cara jako króla Polski. Rozpoczęła się wojna...
Sprawą oczywistą jest iż w związku z rozpoczęciem działań wojennych powstańcy ponosili pewne koszta. Dlatego też postanowieniem z dnia 31.05.1831 r. powstańczy Rząd Narodowy zlecił, sejm zaś 1 lipca zatwierdził, powierzenie Bankowi Polskiemu emisji banknotów. Rząd natomiast przystąpił do organizacji bicia nowej monety. Surowiec do tej produkcji był dostarczany poprzez ściąganie z obiegu monety carskiej. Stopa mennicza pozostała bez zmian (była zgodna z tą z 1815 r.). Mennicę warszawską oddano pod zarząd Banku Polskiego. Serię monet powstańczych stanowiły: miedziany trojak, bilonowy dziesiatąk, srebrne dwu i pięciozłotówki oraz złoty dukat. Ten ostatni został wybity głównie do celów dokonania zakupu broni za granicą, a złoto do jego produkcji dostarczano ze zbiórek wśród ludności.
Jesienią 1831 roku powstanie chyliło się ku upadkowi. Już we wrześniu nastąpił szturm wojsk rosyjskich na Warszawę - miasto skapitulowało. Wojsko i politycy udali się na emigrację. Ostatnia skapitulowała 'załoga' twierdzy w Zamościu - 21.11.1831 r.
Powstanie zakończyło się klęską.

 

Poz.

Nominał

Rok

Ilość

Materiał, wielkość; masa

Rant:

Cena                

Zdjęcie:

IV

III

II

I

 z.pl.3gr.1

3 grosze
polskie

1831

1 111 774

Cu Ø 25,2 mm; 9,1 g

ząbkowany

60 zł

100 zł

250 zł

450 zł

z.pl.10gr.1

10 groszy 
polskich

1831*

6 038 148

Ag Ø 19 mm; 2,9 g

gładki

60 zł

100 zł

200 zł

400 zł

 
z.pl.2zl.1

2 złote polskie

1831

łącznie

170 990

Ag Ø 26 mm; 8,9 g

ząbkowany

70 zł

120 zł

200 zł

350 zł

 

z.pl.2zl.2

1831**

ząbkowany

85 zł

150 zł

300 zł

500 zł

 
z.pl.5zl.1

5 złotych 
polskich

1831

22 571

Ag Ø 31,5 mm; 15,5 g

BOŻE ZBAW POLSKĘ

180 zł

350 zł

450 zł

800 zł

 
z.pl.1duk.1

1 dukat

1831

163 205

Au Ø 21,4 mm; 3,46 g

ząbkowany skośnie

650 zł

850 zł

1.000 zł

1.500 zł

 
   

Na podstawie Kopicki „Ilustrowany skorowidz pieniędzy polskich i z Polską związanych” oraz Fischer „Katalog monet polskich 2002”.

 

* 10 groszy – dwie odmiany: łapy orła zgięte lub proste

** 2 złote - w herbie Litwy jeździec bez pochwy

Uwaga!

Monety 3 gr, 10 gr, 2 zł, 5 zł występują w odmianach: z kropką i bez kropki po POL

Skany zamieszczone w powyższym katalogu przesłał kol. Zenon Wędzicki.